Γιάννης Καλλιάνος: "Όταν η ένταση υποκαθιστά την υπεύθυνη σκέψη, η Δημοκρατία τραυματίζεται."



** Αφορμή για το κείμενο που ακολουθεί στάθηκαν όσα έχουν συμβεί το τελευταίο διάστημα στο πολιτικό σκηνικό της χώρας. Γεγονότα, τοποθετήσεις και συμπεριφορές που προκάλεσαν έντονη δημόσια συζήτηση και εύλογο προβληματισμό.



«Όταν η ένταση υποκαθιστά την υπεύθυνη σκέψη, η Δημοκρατία τραυματίζεται.»
Υπάρχουν χρονικές περίοδοι που ένα μέρος της κοινωνίας γοητεύεται από την εικόνα της «πυγμής» ενός πολιτικού ή ακόμη και ενός κόμματος. Γοητεύεται από ανθρώπους ή πολιτικές δυνάμεις που δηλώνουν ότι τα βάζουν με το «σύστημα», που μιλούν ωμά, που υπόσχονται σύγκρουση και ρήξη, που έχουν έτοιμες λύσεις για όλα τα ζητήματα.
Σε περιόδους κόπωσης, αυτή η εικόνα μπορεί να φτάσει να μοιάζει ακόμη και ελκυστική ως επιλογή. Κάποιοι βλέπουν σε αυτά τα πρόσωπα -ή στα κόμματα- δύναμη, αυθεντικότητα, «τσαμπουκά», ακόμη και ελπίδα.
Όμως η εμπειρία, και κυρίως η Ιστορία, μας έχει διδάξει ότι όταν η πολιτική πυγμή δεν συνοδεύεται από θεσμικό σεβασμό, αυτοέλεγχο και δημοκρατική παιδεία, καταλήγει σχεδόν πάντα σε εκτροπή.
Δεν είναι τυχαίο ότι άνθρωποι ή κόμματα που αυτοπροσδιορίζονται ή ενεργούν ως «αντισυστημικά», συχνά θεωρούν τη βία, τη χυδαιότητα ή την απαξίωση των θεσμών ως κάτι αποδεκτό. Στην αρχή αυτό παρουσιάζεται ως «αντίσταση». Στην πορεία, όμως, αποκαλύπτεται ως περιφρόνηση προς τη Δημοκρατία και, τελικά, προς τον ίδιο τον άνθρωπο.
Η χώρα μας πλήρωσε ακριβά στο παρελθόν την ανοχή σε τέτοιες λογικές. Πολίτες -με καλή ή κακή πρόθεση, δεν έχει σημασία- έστειλαν στη Βουλή ανθρώπους ή κόμματα που δεν σεβάστηκαν τους θεσμούς. Το αποτέλεσμα δεν ήταν η υποτιθέμενη «κάθαρση» του «συστήματος», αλλά η ντροπή, ο φόβος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και η βία.
Γι’ αυτό πιστεύω ότι χρειάζεται πάντοτε ψυχραιμία και ώριμη σκέψη.
Η πολιτική δεν έχει ανάγκη από «σκληρούς». Χρειάζεται σταθερούς. Δεν χρειάζεται ανθρώπους που «βράζει το αίμα τους», αλλά ανθρώπους που μπορούν να το συγκρατούν.
Η οργή δεν δίνει λύσεις. Η υπευθυνότητα δίνει, η ηθική και η εντιμότητα.
Ο πολίτης έχει δύναμη, τεράστια δύναμη. Και αυτή η δύναμη φαίνεται κυρίως στην κάλπη. Εκεί δεν επιλέγουμε ποιος φωνάζει πιο δυνατά, ποιος δείχνει πιο «αντισυμβατικός» ή ποιος τα βάζει με όλους και με όλα χωρίς να φοβάται τίποτα και κανέναν.
Επιλέγουμε ποιος μπορεί να υπηρετήσει τη Δημοκρατία χωρίς να την τραυματίζει.
Οι σωστές επιλογές στην πολιτική δεν είναι πάντα οι πιο εντυπωσιακές. Οι υπεύθυνες επιλογές, όμως, είναι οι μόνες που δεν οδηγούν σε αδιέξοδα. Και αν αυτές οι επιλογές -είτε αφορούν πρόσωπα είτε κόμματα- κάνουν σκληρή, καθημερινή δουλειά, δείχνουν πραγματική θέληση για προσφορά, διορθώνουν τα λάθη τους και, πάνω απ’ όλα, βλέπουν και ακούν τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας, τότε έχουμε πετύχει το σωστό αποτέλεσμα.
Γιατί η πολιτική δεν κρίνεται από τις φωνές ή τις συγκρούσεις για τις εντυπώσεις. Κρίνεται από το αν βελτιώνει ουσιαστικά τη ζωή των ανθρώπων. Και αυτό απαιτεί σοβαρότητα, συνέπεια, μελέτη, γνώση, ικανότητα, καλλιέργεια, ενσυναίσθηση, εντιμότητα, ηθική και ευθύνη και όχι εύκολα συνθήματα, που πάντα τα πληρώνουμε στο τέλος διπλά και τριπλά.
Η υπεύθυνη σκέψη, η ψυχραιμία και ο μετρημένος λόγος στην πολιτική δεν συνεπάγονται το αλάθητο. Όποιος δρα, αποφασίζει και αναλαμβάνει ευθύνες δεν το κάνει χωρίς λάθη. Το ζητούμενο δεν είναι η τελειότητα, αλλά η επίγνωση, η διάθεση αυτοκριτικής και η προσπάθεια διαρκούς βελτίωσης. Γιατί μόνο μέσα από αυτή τη στάση η πολιτική μπορεί να παραμένει ανθρώπινη, χρήσιμη και ουσιαστικά ωφέλιμη για την κοινωνία.
Δεν γράφω τα παραπάνω για να πω αυτό που βολεύει, αλλά αυτό που θεωρώ σωστό. Ούτε ασφαλώς για να χαϊδέψω αυτιά ή να φανώ αρεστός. Τα γράφω γιατί πιστεύω ότι ο δημόσιος λόγος χρειάζεται σκέψη, μέτρο και ειλικρίνεια. Μπορώ να συμφωνώ, να διαφωνώ, να προβληματίζομαι και να διορθώνομαι, χωρίς φωνές και χωρίς παρωπίδες.
Αυτό που έχει αξία δεν είναι να ταυτίζεσαι άκριτα με επιλογές ή θέσεις, αλλά να στέκεσαι έντιμα απέναντι στην κοινωνία και στον εαυτό σου.
Ολοκληρώνοντας τις σκέψεις μου, θα ήθελα να σας πω ότι κάποιοι θα συμφωνήσετε με τα παραπάνω και κάποιοι θα διαφωνήσετε, αυτό είναι απολύτως θεμιτό. Σημασία έχει ότι όσοι εκτιθέμεθα δημόσια ως εκπρόσωποί σας οφείλουμε, πέρα από το Κοινοβουλευτικό μας έργο, να καταθέτουμε δημόσια και τις σκέψεις μας.
Γιατί σε εσάς λογοδοτούμε.
Στη φωτογραφία αποτυπώνεται μια εικόνα από ανθρώπους διαφόρων επαγγελμάτων. Ειναι η εικόνα της κοινωνίας που θα ήθελα. Ρομαντικός; Ίσως.
Καλό ξημέρωμα Κυριακής σε όλες τις φίλες και όλους τους φίλους.